Զարմանալի է, բայց փաստ, որ գերձայնային ուղևորատար ինքնաթիռների մասին մենք շատ բան չգիտենք, օրինակ` այն, որ դրանք վաղուց են ստեղծվել: Սակայն ինչ-ինչ պատճառներով երկար ժամանակ չեն օգտագործվել, իսկ այսօր գոյություն ունեն միայն նախագծային մոդելները:

Ինչու՞ այդպես եղավ, որ խոստումնալից գերձայնային ուղևորատար ինքնաթիռները, որոնք ավիացիայի ոլորտում մեծ հնարավորություններ են բացում, մնացին անցյալում:

Ինչու՞մ է «գաղտնիքը»: Եկեք միասին հասկանանք:

Եթե ուսումնասիրենք գերձայնային ուղևորատար ինքնաթիռների ստեղծման և կարճաժամկետ շահագործման պատմությունը, ապա դժվար չէ բացահայտել այն փաստը, որ դրանց վերջին թռիչքներից տասնհինգ տարի է անցել: Եթե ավելի ստույգ լինենք, 2003 թվականի հոկտեմբերի 24-ին գերձայնային ինքնաթիռները «հրաժեշտ տվեցին» երկնքին ՝ ցածր բարձրության վրա գեղեցիկ թռիչք կատարելով Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաքի վրայով: «Կոնկորդ» ընտանիքին պատկանող ձայնի արագությունը  գերազանցող արագությամբ  ինքնաթիռները, որոնք պատկանում էին British Airways ավիաընկերությանը, թռչեցին դեպի Հիթրոու օդանավակայան և վայրէջք կատարեցին այնտեղ:

Բայց, բարեբախտաբար, դրանով ավարտվեց գերձայնային ինքնաթիռների զարգացման պատմության միայն առաջին փուլը: Դրանից հետո նրանց սպասում էին նոր ավելի հետաքրքիր ու լուսավոր էջեր:

 

Այսօր շատ ավիաընկերություններ լրջորեն մտածում են այն հեռանկարների մասին, որոնք բացում է թռիչքների գերձայնային արագությունը: Օրինակ ՝ Լոնդոնից Տոկիո թռիչքի ժամանակը կրճատվելու է մինչև հինգ ժամ: Սիդնեյից  Լոս Անջելես կարելի է հասնել ընդամենը վեց ժամվա ընթացքում: Փարիզ – Նյու Յորք երթուղին հնարավոր կլինի  հաղթահարել երեքուկես ժամվա ընթացքում:

Գայթակղիչ հեռանկարներ են, այնպես չէ՞: Բայց դրան հասնելը այնքան էլ հեշտ չէ: Ժամանակակից ավիակոնստրուկտորները և մշակողները լրջորեն աշխատում են  այս ուղղությամբ, որպեսզի ոչ միայն վերականգնեն նախորդ ձեռքբերումները, այլ նաև թռիչքների համար գերձայնային ինքնաթիռների օգտագործումը հնարավորինս արդյունավետ դարձնեն:

Ի դեպ, առաջին գերձայնային թռիչքը կատարվել է հեռավոր 1947 թ.-ին ամերիկացի օդաչու Չակ Յեգերի կողմից: Նրան հաջողվել է զարգացնել 1066 կմ / ժամ արագություն ՝ ծովի մակարդակից 12 200 մետր բարձրության վրա:

Читайте также  Slovenia

Դրանից հետո ստեղծվեցին ուղևորատար գերձայնային ինքնաթիռներ: Դրանք ընդամենը երկուսն էին։ Մեկը բրիտանա-ֆրանսիական համատեղ մշակման «Կոնկորդ»-ն էր, իսկ մյուսը սովետական լեգենդար TU-144-ը, որը ստեղծվել է խորհրդային ավիակոնստրուկտորների կողմից: TU-144-ի շահագործումից հրաժարվեցին 1977 թվականին ՝ տնտեսական նկատառումներից ելնելով: Գերձայնային ինքնաթիռի տոմսերը երեք անգամ ավելի թանկ արժեին քան սովորականներինն էր։ Սպասարկումը նույնպես շատ թանկ էր նստում: Նման ինքնաթիռի գործարկումը պարզվեց, որ եկամտաբեր չէ:

«Կոնկորդ» – ը մի փոքր ավելի երկար դիմացավ ՝ մինչև 2003 թվականը, չնայած որ նրա տոմսերը նույնպես թանկ արժեին: Գերձայնային ինքնաթիռից հրաժարվելու մեկ այլ պատճառը 2000 թվականին տեղի ունեցած աղետն էր, երբ ինքնաթիռում գտնվող բոլոր 113 ուղևորները մահացան: 2003թ.-ին հերթով դուրս գրվեցին բոլոր «Կոնկորդ»-ները, ինչպես Ֆրանսիայում, այնպես էլ Մեծ Բրիտանիայում:

 

Translate »